• MEC/EMW

Defosiwn Dyddiol MEC - 7 Mai 2020

Gwyn eu byd y tangnefeddwyr, oherwydd cânt hwy eu galw'n blant i Dduw.

Mathew 5:9

Hoffwn ysgrifennu ynglŷn â’r geiriau roddodd ein Harglwydd yn ei Bregeth ar y mynydd yn Mathew 5 adnod 9 "Gwyn eu byd y tangnefeddwyr, oherwydd cânt hwy eu galw’n blant i Dduw”  Beth yw ystyr hynny?


Fel Cristnogion rydym yn byw mewn byd sy’n cael ei nodweddu gan hunanoldeb a dicllonedd a chwant a thrachwant a chynnen a thensiwn. Ond mae gan Gristnogion fywyd Crist o’u mewn  gyda hunan aberth a chariad a  thrugaredd a thosturi ac yn y blaen yn nodweddu hwnnw.


Un o ffrwythau’r bywyd newydd hwn a chyfrifoldeb sydd ymhlyg wrtho, yn arbennig felly o fewn yr eglwys, yw cariad tuag at y brodyr. Bellach nid oes gelyniaeth rhyngom gan ein bod yn Un yng Nghrist ac mae’n rhaid i’r undod hwnnw fod yn amlwg, yn weladwy ac yn weithredol.

Sut felly dylai’r cyfrifoldeb hwnnw fod yn amlwg yn fy mywyd i?


Nid mater o geisio heddwch beth bynnag mae hynny’n costio yw hyn. Ar adegau gall fod yn demtasiwn i sicrhau heddwch o flaen gwneud ein dyletswydd, yn enwedig pan mae’n rhaid i ni sefyll i fyny a siarad allan. Weithiau bydd ein bywyd yn llawer mwy tawel yn allanol gadw’n dawel, ond ni cheir gwir dangnefedd o weithredu’n groes i’n cydwybod.


Yn sicr rhaid i ni osgoi cynnen ddiangen - ond ni ddylid byth a gwneud hynny ar draul gwirionedd, neu drwy gyfaddawdu ar faterion o egwyddor neu beidio â gwneud ein dyletswydd. Roedd yr Apostol Paul yn un oedd yn ceisio tangnefedd ond nid oedd yn fodlon gosod y gwirionedd o’r neilltu er mwyn ei gael. Byddai wedi gallu osgoi llawer iawn o galedi pe bai wedi ildio ar faterion o athrawiaeth neu o argyhoeddiad ysbrydol.


Mae ceisio tangnefedd yn aml i’w weld yn ein hagwedd tuag at eraill. Gadewch i mi geisio darlunio beth sydd gen i dan sylw.


Yn gyntaf nid yw tangnefeddwyr yn gwerylgar ac yn barod i golli’u tymer gydag eraill ar ddim. Dach chi’n gwybod be sy gen i mewn golwg - y math o bobl sydd mor groen tenau fel nad ydych byth yn siŵr sut byddan nhw’n ymateb i chi pan ddôn nhw i mewn i ystafell. Maen nhw mor sensitif fel eu bod yn saethu allan cwynion a beirniadaeth pan ddaw rhywun yn agos atynt. Wrth y math yma o bobl mae Iesu’n dweud: “Gwyn eu byd y tangnefeddwyr.” Bydd y tangnefeddwr yn araf i lefaru ac yn gyflym i glywed.


Yn ail, bydd y tangnefeddwr yn barod i blygu lle nad oes egwyddor yn y fantol. Mae’n bosib gwneud peth mawr o rywbeth bach pan nad oes dim o bwys - a thrwy hynny greu cynnen a drwg deimlad.


Rhai blynyddoedd yn ôl, pan oedd fy ngwraig a minnau yn Singapore, pe byddem wedi mynnu ein bod yn eistedd gyda’n gilydd mewn rhyw wasanaeth gallem fod wedi creu problem yn yr eglwys honno. Am resymau oedd yn amlwg iddyn nhw nid oedd dynion a merched yn eistedd gyda’i gilydd mewn gwasanaethau (nid felly mae hi bellach). Nid mater o aberthu rhyw egwyddor oedd cydymffurfio â’r arfer yma ond mater o geisio sicrhau heddwch. Pe byddem wedi mynnu gwneud fel arall mae’n bosibl y byddem wedi peri tramgwydd. Mewn cynulliad arall roedd yn arfer i bawb ddiosg eu hesgidiau a’u gadael y tu allan i’r man cyfarfod ac addoli’n droednoeth. A fyddwn i wedi ymddwyn fel tangnefeddwr wrth fynnu gadael fy esgidiau i ymlaen? A oedd rhyw egwyddor Feiblaidd bwysig yn y fantol yma? Nag oedd. Mae’r tangnefeddwr yn gweld pan nad oes mater o egwyddor yn cael ei fygwth, ni fydd yn mynnu ei ffordd ond yn camu’n ôl ac yn ceisio diogelu heddwch.


Ar y llaw arall, pe bai’r eglwysi hynny wedi dweud na fyddwn yn mynd i’r nefoedd oni bai fy mod yn eistedd ar wahân i’m gwraig a diosg fy esgidiau, byddai hynny’n fater gwahanol iawn. O dan yr amodau hynny byddwn wedi glynu wrth fy ngwraig a fy esgidiau a sefyll fy nhir o blaid ac ar sail egwyddor.


Dach chi’n gweld be sy gen i? Gellid cymhwyso’r egwyddor hon lle mae materion fel pa fersiwn o’r Beibl i’w ddefnyddio, neu pa fath o gerddoriaeth sy’n addas mewn addoliad neu ferched yn gwisgo gorchudd ar y pen (neu ddynion yn gwisgo tei!) dan sylw. Gwyn ei fyd y person hwnnw sy’n barod i blygu ac i fod yn ystyriol lle nad oes egwyddor yn y fantol ac sy’n fodlon derbyn barn y grŵp neu’r cynulliad er mwyn diogelu heddwch.


Mae eglwysi ar hyd a lled ein gwlad wedi’u blino gan bobl sy’n mynnu sefyll allan a bod yn wahanol a dadlau dros eu hawliau pan nad oes unrhyw egwyddor Feiblaidd dan sylw o gwbl. Mae rhai’n hoff iawn o godi helynt ac o fynd o gwmpas yn clepian, yn creu cynnen a rhwygiadau gan amharu ar dangnefedd yr eglwys. Dyma’r hyn sy’n gwbl groes i fod yn dangnefeddwyr. Yr hyn a geir yma yw creu anghydfod.


Bydd y tangnefeddwr yn gwneud popeth o fewn ei allu i fyw’n heddychlon ac i hyrwyddo heddwch yr eglwys a’r cynulliad. Ni fydd yn gyflym i sefyll ar ei hawliau neu i ddigio neu i ailadrodd man siarad bychanus. Bydd ganddo lygad dall, clust fyddar a chalon dyner. Bydd yn talu sylw i anogaethau’r Ysgrythur ac yn gweithredu arnynt o ddifrif: “Os yw’n bosibl, ac os yw’n dibynnu arnoch chi, daliwch mewn heddwch â phawb.”


Mae’r gwir dangnefeddwyr yn rhai fydd yn ceisio heddwch gyda’u holl galon a dim ond drwy nerth yr Arglwydd y gellir gwneud hynny. Yr Arglwydd yn unig sy’n gwybod faint o drafferth sydd wedi’i osgoi drwy eu hymdrechion.


Yn gywir, ynddo Ef,

Bill Hughes

© 2020

Mudiad Efengylaidd Cymru - The Evangelical Movement of Wales

Elusen Gofrestredig  222407 Registered Charity

swyddfa@mudiad-efengylaidd.org office@emw.org.uk

  • Vimeo
  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram