• MEC/EMW

Corona Ef ac nid y Coronafeirws yn Ben


Daw ‘Coronafeirws’ o air Lladin sy’n gyfarwydd iawn i ni’r Cymry - ‘Corona’. Dyma’r gair Lladin am goron ac fe’i ddefnyddiwyd gan wyddonwyr am fod protein yr haint yn bigog ac yn rhoi ymddangosiad o goron i’r haint.

Mae’r Beibl yn defnyddio’r darlun o goron mewn amrywiol ffyrdd ond y ffordd mwyaf arwyddocaol y caiff ei defnyddio yw fel symbol o awdurdod a brenhiniaeth; yr un sy’n gwisgo’r goron sy’n ddyrchafedig. Cawn ein cyflwyno i Fab y Dyn yn Daniel 7 a gwelwn ef eto yn Datguddiad 14 â choron o aur ar ei ben. Does dim syndod i Iesu gyfeirio ato’i Hun mor gyson fel Mab y Dyn. Ef yw’r gwir Frenin a mab Dafydd sydd wedi dod i sefydlu teyrnas dragwyddol. Crisialwyd hyn mor effeithiol yn emyn ogoneddus Ieuan Glan Geirionydd:


Dyrchafer enw Iesu cu

Gan seintiau îs y nen,

A holl aneirif luoedd nef,

Coronwch ef yn ben

Yng nghanol y cyfnod unigryw hwn cawn ein hannog i chwilio ein calonnau: Pwy yw Arglwydd ein bywydau?; A ydym yn parhau i goroni Iesu’n Ben?; neu a yw’r coronafeirws wedi cipio’r goron?

Gydag effeithiau Covid-19 mor amlwg mae perygl y gall yr amgylchiadau dynnu ein sylw o’r Brenin Iesu. Nid yw pob eilun yn ddelw cerfiedig a byddai’n hawdd coroni Covid-19 yn frenin.

Sut allwn barhau i ddyrchafu enw Iesu cu a’i goroni Ef yn Ben felly? Dyma rhai pethau i annog myfyrdod pellach a gweddi:



Addoli’r Brenin

Mae llyfr Habacuc yn dechrau gyda dau gyhuddiad yn erbyn Duw ac mae’n anodd meddwl am gyhuddiadau mwy difrifol (1:2, 13). Trwy ras tyner Duw daw Habacuc i ddeall ac i ymddiried yn ei ffyrdd daionus: tybed os ydym ninnau’n arafach i ddysgu? Mae’r Un Drwg wrth ei fodd yn clywed pobl Dduw yn bychanu natur Duw. Cofiwn fel y gwna Ioan ‘nad oes tywyllwch yn Nuw’ ac fel Iago sy’n dweud ‘iddo Ef ni pherthyn na chyfnewid na chysgod troadau'r rhod’ (1 Ioan 1:5; Iago 1:17). A chanwn gyda’r Salmydd: ‘Da yw'r Arglwydd; y mae ei gariad hyd byth, a'i ffyddlondeb hyd genhedlaeth a chenhedlaeth’ (Salm 100:5). Byddwn yn dyrchafu enw Iesu yn yr argyfwng hwn trwy bwysleisio ei ddaioni a chyfiawnder a pheidio â rhuthro i wneud datganiadau byrbwyll a gor-syml am ei fwriadau.


Ymddiried yn y Brenin

Efallai mai’r ffordd amlycaf y gall Covid-19 gipio ein calonnau yw trwy ddwyn ein tangnefedd. Mae gofid am anwyliaid ac ansicrwydd am y dyfodol yn emosiynau naturiol i’r Cristion hefyd ond mae gennym y gwrthwynebiad gorau oll i’r gwenwyn hwn: gweddi a phwyso ar addewidion cadarn Duw. Dyma a welir yn Matthew 6:36: ‘Peidiwch felly â phryderu am yfory, oherwydd bydd gan yfory ei bryder ei hun. Digon i'r diwrnod ei drafferth ei hun’; ac yn Philipiaid 4:6 ‘Peidiwch â phryderu am ddim, ond ym mhob peth gwneler eich deisyfiadau yn hysbys i Dduw trwy weddi ac ymbil, ynghyd â diolchgarwch’. Efallai bod y cyfnod hwn yn gyfle i ni gofio mai nid pobl neu weithgarwch yw’r ateb fwyaf sylfaenol i’n anghenion yn hytrach rhaid pwyso ar yr Arglwydd a throi ato’n gyson mewn gweddi.


Caru pobl y Brenin

A ydych yn gwerthfawrogi cymdeithas pobl Dduw yn fwy nag erioed? Er ein bod yn absennol yn y cnawd gallwn fod gyda’n gilydd mewn ysbryd a thrwy dechnoleg. Bu’n galondid gweld eglwysi ar draws y byd yn cyd-dynnu ac yn dysgu sgiliau technolegol newydd i barhau i addoli Duw a chynnal cymdeithas. Mae hyn yn bwysig fel dywedir yn Hebreaid 10:25 ‘Heb gefnu ar ein cydgynulliad ein hunain, yn ôl arfer rhai, ond annog ein gilydd’. Does dim rhaid i Covid-19 ddifetha cymdeithas y saint. Parhawn i addoli ein Brenin trwy ymroi i gyfathrebu’n aml, goresgyn y rhwystrau technegol i gwrdd yn gyson fel teulu Duw o bob oedran, a thrwy garu ein gilydd mewn gweddi ac mewn ffyrdd ymarferol.


Arddangos gwerthoedd y Deyrnas

Gwelwn ras cyffredinol Duw yn anhunanoldeb y gweithwyr allweddol a pharodrwydd y gymdeithas i gyd-dynnu i ddiogelu ein cymdogion; ond gallwn anrhydeddu ein Brenin trwy fynd ymhellach a bod yn halen a goleuni: ‘Felly bydd y rhai olaf yn flaenaf a'r rhai blaenaf yn olaf’ yw un o werthoedd sylfaenol y deyrnas yn ôl Mathew 20:16. Tueddiad naturiol mewn argyfwng yw canolbwyntio ar y teulu neu flino ar wneud daioni. Gallwn amlygu cymeriad y Brenin trwy sicrhau nad oes unrhyw rai anghenus yn ein plith a thrwy garu ein cymdogion yn ostyngedig heddiw ac ar ôl i’r cyfnod hwn ddod i ben.


Dyheu am y Deyrnas Dragwyddol

Rydym yn dyheu am fywyd normal: am fynd i’r eglwys eto, ac i’r traeth, a’r mynyddoedd, ac i Costa; am gofleidio ein rhieni, a’n plant, a’n hanwyliaid. Mae Iesu wedi ein hannog i weddïo am ein bara beuyddiol; dyw gofalon a phleserau’r byd ddim yn ddi-bwys. Ond, wrth ddyheu am yr hen ffordd o fyw gadewch i ni feithrin perspectif cywir ar fywyd a hiraethu am y nefoedd a daear newydd. Gorchymyn Crist yn Mathew 6:20 yw ‘Casglwch ichwi drysorau yn y nef lle nad yw gwyfyn na rhwd yn difa, a lle nad yw lladron yn torri trwodd nac yn lladrata’. Dyma’r byd lle ‘bydd Duw ei hun gyda hwy, yn Dduw iddynt. Fe sych bob deigryn o'u llygaid hwy ac na bydd marwolaeth mwyach, na galar na llefain na phoen’ (Datguddiad 21:3-4).


Gweithio a gweddïo dros dyfiant y Deyrnas

Mae’n siwr eich bod mewn grwpiau cymdeithasol yn rhannu pwyntiau gweddi cyson am y rhai sydd wedi eu heffeithio gan yr haint. Yn gywir iawn cyflwynwn ein gweddïau’n daer i’n Tad sy’n bwydo adar yr awyr ac yn gwisgo lili’r maes, ond ‘ceisiwn yn gyntaf deyrnas ein Duw a’i gyfiawnder Ef’ (Mathew 6:33). Tybed a oes gennym y fath faich dros gyflwr ysbrydol ein hanwyliaid a chymdogion sydd yn perthyn i deyrnas y tywyllwch? Byddwn yn cydnabod brenhiniaeth Iesu wrth gofio mai angen ddyfnaf pob person yw bywyd tragwyddol, heddwch â Duw, a maddeuant pechodau.


Gwrando ar y Brenin

Tybed a ydych yn dirnad y gwersi y mae Duw yn eich dysgu chi’n bersonol trwy hyn? Meddai Iago 1:2-3 ein bod yn medru llawenhau mewn amrywiol brofedigaethau am fod ‘y prawf ar eich ffydd yn magu dyfalbarhad’. A ydym yn gwrando ar y Brenin wrth iddo siarad â ni drwy’r Gair, a’r Ysbryd, a’n hamgylchiadau? Fel Brenin a Bugail mae Iesu yn ein tywys yn agosach ato Ef a’i Dad ac i ‘borfeydd breision a dyfroedd tawel’. Gallwn wybod ein bod yn coroni Ef yn Ben pan nodwn ei eiriau tawel ac ymroi i’w ufuddhau ac i’w addoli heddiw - a phan fydd Covid-19, fel pob gelyn ac eilun arall, wedi ei goncro a’i draddodi i hanes.


Steffan Jones (Pontardawe)

0 views

© 2020

Mudiad Efengylaidd Cymru - The Evangelical Movement of Wales

Elusen Gofrestredig  222407 Registered Charity

swyddfa@mudiad-efengylaidd.org office@emw.org.uk

  • Vimeo
  • Facebook
  • Twitter
  • Instagram